Bệnh người già: Triệu chứng, cách đề phòng, chăm sóc hiệu quả

3 Tháng 5, 2019

Chia sẻ

message

Bệnh người già là vấn đề thường gặp phải nhất khi con người bắt đầu bước vào tuổi xế chiều. Những người lớn tuổi, cao tuổi rất dễ gặp phải một số bệnh thường gặp do tuổi tác mang lại. Tuy nhiên, nếu nắm rõ được các triệu chứng, cách đề phòng và cách chăm sóc, bạn có thể hạn chế được bệnh cũng như sống chung với bệnh rất nhẹ nhàng, thoải mái.

Bệnh người già là gì?

bệnh người già

Bệnh người già là bệnh thường thấy hơn khi tần suất ngày càng tăng với tuổi già do sự lão hóa của cơ thể.Về cơ bản, bệnh người già là các biến chứng lão hóa phát sinh từ tuổi già, làm tăng tính dễ bị tổn thương hoặc sự giảm sút sức đề kháng. 

Top 5 bệnh người già thường gặp ở người cao tuổi:

  1. Bệnh viêm khớp 
  2. Bệnh mất trí nhớ do Alzheimer
  3. Bệnh tiểu đường
  4. Bệnh tăng huyết áp
  5. Bệnh đột quỵ

Tuy nhiên ngày nay những bệnh người già này đều có cách phòng ngừa cũng như những triệu chứng nhất định. Nếu chú ý quan tâm theo dõi, bạn sẽ dễ dàng phát hiện sớm và có biện pháp chăm sóc hiệu quả nếu như lỡ mắc phải những căn bệnh này.

Bệnh người già: viêm khớp

Viêm khớp, thoái hóa khớp là bệnh người già phổ biến thường gặp với những người cao tuổi từ tuổi 65 tuổi trở lên. Tuổi càng cao, tình trạng cơ thể bị lão hóa ngày càng nghiêm trọng và gây đau đớn đối với một số người cao niên khiến chất lượng cuộc sống trở nên thấp hơn.

bệnh viêm khớp ở người già

Các triệu chứng chính của viêm khớp: đau khớp và cứng khớp, thường xấu đi theo tuổi tác. Các loại viêm khớp phổ biến nhất là viêm xương khớp và viêm khớp dạng thấp. 

  • Viêm xương khớp gây ra sụn - mô cứng, trơn trượt bao phủ các đầu xương nơi chúng hình thành khớp - bị phá vỡ. 
  • Viêm khớp dạng thấp là một bệnh trong đó hệ thống miễn dịch tấn công các khớp, bắt đầu bằng niêm mạc khớp.

Các nguyên nhân của căn bệnh người già viêm khớp: 

  • Tiền sử bệnh trong gia đình - bạn có thể dễ bị viêm khớp nếu người thân của bạn bị rối loạn. Ảnh hướng về gen khiến bạn có thể khiến bạn dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường gây ra viêm khớp hơn cả.
  • Phụ nữ có nhiều khả năng mắc bệnh viêm khớp dạng thấp hơn đàn ông, trong khi hầu hết những người bị bệnh gút, một loại viêm khớp khác lại là đàn ông.
  • Những người bị chấn thương khớp trong khi chơi một môn thể thao hay vận động mạnh ảnh hưởng, có nhiều khả năng cuối cùng bị viêm khớp ở đó.
  • Đặc biệt là người béo phì, mang đến quá nhiều cân gây căng thẳng cho các khớp, nhất là đầu gối, hông và cột sống. Những người mắc bệnh béo phì có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp cao hơn so với người bình thường nhiều lần.

Nếu bạn hay người thân mình đang gặp phải các triệu chứng đau, nhức về xương khớp đầu tiên bạn nên sắp xếp đến bệnh viện kiểm tra, chuẩn đoán. Và nếu thực sự mắc viêm khớp, mục tiêu chính của chúng ta phải cố gắng giảm bớt cơn đau và hạn chế nhất có thể những tổn thương thêm đối với các khớp. Có thể sử dụng miếng đệm sưởi ấm và túi nước đá để làm dịu các cơn đau tức thời. Bên cạnh đó nên sử dụng các thiết bị hỗ trợ di chuyển để giúp giảm áp lực cho các khớp bị đau. 

Cách chăm sóc người nhà mắc bệnh người già viêm khớp là cần có một chế độ ăn uống lành mạnh. Đối với bệnh nhân viêm khớp nên chọn một chế độ ăn uống có nhiều chất chống oxy hóa, chẳng hạn như trái cây tươi, rau và thảo mộc, có thể giúp giảm viêm. Ngoài ra thực phẩm giảm viêm khác còn có cá và các loại hạt. Nên giảm thiểu hết mức hoặc tránh các thực phẩm chiên, thực phẩm chế biến và lượng thịt cao. 

Và chắc hẳn phải thường xuyên luyện tập thể dục mỗi ngày để giữ cho khớp của bạn linh hoạt. Nên lựa chọn những bài tập nhẹ nhàng và tập với một cường độ phù hợp, không nên tập các động tác gây áp lực lên các cơ khớp nhiều như chạy bộ.

Tiểu đường - căn bệnh người già mới trong những thập niên gần đây

bệnh tiểu đường ở người già

Tiểu đường là căn bệnh chuyển hóa mạn tính rất phổ biến ngày nay và thường gặp ở những người cao tuổi. Bệnh tiểu đường là một trong những nguy cơ cao của nhóm bệnh người già bởi căn bệnh này đặc biệt ảnh hưởng đến người cao tuổi trên 65 tuổi. 

Hiện tại, bệnh tiểu đường có thể được xác định sớm bằng các xét nghiệm đơn giản về lượng đường trong máu. Khi mắc bệnh cơ thể mất đi khả năng sử dụng hoặc sản xuất ra insulin khiến lượng đường trong máu vượt mức bình thường. Trong khi đó đường huyết lại là nguồn năng lượng chính của bạn và đến từ thực phẩm bạn bổ sung vào cơ thể hằng ngày. 

Theo thời gian, người mắc bệnh tiểu đường, đồng nghĩa với tình trạng đường huyết luôn cao sẽ kéo theo các vấn đề sức khỏe khác như: bệnh tim, đột quỵ, các bệnh về mắt, bệnh răng miệng, tổn thương về thần kinh,.. Đó chính là những căn bệnh người già khác, kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng không kém. 

Mặc dù, bệnh tiểu đường gây nên nhiều hệ lụy và không có cách chữa trị, nhưng nếu mình càng sớm biết mình mắc bệnh có thể sớm bắt đầu thay đổi chế độ kiểm soát bệnh và cải thiện triển vọng sức khỏe lâu dài hơn.

Nhưng trước tiên, để đề phòng căn bệnh này chúng ta nên thường xuyên đến các cơ quan y tế kiểm tra lượng đường trong máu định kì, đặc biệt đối với những gia đình có tiền sử người thân mắc bệnh tiểu đường,  người bắt đầu qua tuổi 45 và những người cao tuổi mắc các căn bệnh người già khác. Việc kiểm tra thường xuyên này giúp những bệnh nhân trong nhóm “tiền tiểu đường” có thể sớm điều chỉnh các chế độ ăn uống, vận động, sinh hoạt và theo dõi để hạn chế hết mức có thể tránh bệnh tiểu đường. 

Dù cho là bệnh nhân tiểu đường hay những người đang có triệu chứng tiền tiểu đường đều phải duy trì chế độ ăn kiêng và tập luyện nhất định thực hiện lối sống với bệnh tiểu đường, cụ thể:

  • Ăn một chế độ ăn nhiều thực phẩm tươi, bổ dưỡng, bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau, protein nạc, sữa ít béo và các nguồn chất béo lành mạnh, chẳng hạn như các loại hạt.
  • Tránh các thực phẩm nhiều đường cung cấp lượng calo rỗng hoặc calo không có lợi ích dinh dưỡng khác, chẳng hạn như nước ngọt, thực phẩm chiên và món tráng miệng nhiều đường.
  • Không uống quá nhiều rượu hoặc giữ mức tiêu thụ ít hơn một ly mỗi ngày đối với phụ nữ hoặc hai ly mỗi ngày đối với nam giới.
  • Tham gia ít nhất 30 phút tập thể dục mỗi ngày vào ít nhất 5 ngày trong tuần, chẳng hạn như đi bộ, thể dục nhịp điệu, đi xe đạp hoặc bơi lội,…
  • Nhận biết các dấu hiệu của lượng đường trong máu thấp khi tập thể dục, bao gồm chóng mặt, nhầm lẫn, yếu và đổ mồ hôi.

Người bệnh tiểu đường cũng có thể dùng insulin bổ sung theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát tình trạng và cải thiện sự hấp thụ glucose. Tuy nhiên insulin về lâu dài cũng có những ảnh hưởng không tốt cho cơ thể dễ ảnh hưởng khi mắc các bệnh người già khác đối với người cao tuổi. 

Còn đối với một người bị tiền tiểu đường, họ có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường hoàn toàn thông qua tập thể dục thường xuyên và chế độ ăn uống ít đường cân bằng như chế độ bên trên. 

Cuối cùng các biến chứng của bệnh tiểu đường có thể nghiêm trọng, vì vậy việc kiểm soát tình trạng này và giữ vững một tinh thần lạc quan, cố gắng là rất quan trọng.

Bệnh người già suy giảm trí nhớ do Alzheimer

bệnh alzheimer ở người già

Bệnh Alzheimer là một loại bệnh người già  ảnh hưởng đến trí nhớ gây ra các vấn đề mất trí nhớ, suy nghĩ và hành vi. Các triệu chứng thường phát triển chậm và trở nên tồi tệ hơn qua thời gian, trở nên đủ nghiêm trọng để can thiệp đến các công việc hàng ngày. 

Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất của chứng mất trí nhớ, một thuật ngữ chung cho chứng mất trí nhớ và các khả năng nhận thức khác đủ nghiêm trọng để can thiệp vào cuộc sống hàng ngày. Theo các chuyên gia trên thế giới, bệnh người già suy giảm trí nhớ do Alzheimer chiếm từ 60% đến 80% các trường hợp mất trí nhớ. 

Căn bệnh người già Alzheimer không phải là một phần bình thường của lão hóa. Yếu tố nguy cơ lớn nhất được biết đến là tuổi ngày càng tăng và phần lớn những người mắc bệnh Alzheimer là từ 65 tuổi trở lên. Giống những bệnh người già khác, Alzheimer dần xấu đi theo thời gian, bệnh tiến triển dần và các triệu chứng mất trí nhớ dần dần trở nên tồi tệ hơn trong một số năm. 

Ở giai đoạn đầu, căn bệnh người già này chỉ đơn giản là chợt quên những chuyện nhỏ, những chuyện vụn vặt. Tuy nhiên mất trí nhớ do Alzheimer ở giai đoạn cuối lại khiến các cá nhân mất khả năng tiếp tục trò chuyện và phản ứng với môi trường của họ, nặng dần bệnh người già tưởng như đơn giản này lại chính là một nguyên nhân gây tử vong của nhiều người cao tuổi trên khắp thế giới.

Chính vì vậy khi trong gia đình có người cao tuổi mắc căn bệnh người già do Alzheimer này, chúng ta cần phải trang bị những cách chăm sóc cụ thể để tránh bị bối rối:

  • Điều đầu tiên phải chuẩn bị đó chính là một tinh thần tốt, vì người bệnh sẽ ngày một nặng có thể sẽ khó khăn trong tất cả mọi việc và cần rất nhiều sự quan tâm, chăm sóc từ người thân. Đặc biệt đừng quên gắn vào người bệnh nhân một chiếc thẻ ghi đầy đủ thông tin người nhà, địa chỉ, số điện thoại nhằm tránh những lúc vô tình người bệnh đi ra khỏi tầm kiểm soát của người nhà.
  • Người mắc bệnh người già Alzheimer khác với người bình thường trong sinh hoạt ăn uống, vào những giai đoạn giữa có thể giảm hoặc mất sự đói khát, vậy nên người thân phải duy trì một thời gian biểu ăn uống đúng giờ, khoa học. Duy trì mỗi ngày và thường xuyên nhắc nhở người bệnh kết hợp với một chế độ dinh dưỡng dễ tiêu hóa, dễ ăn là những món yêu thích trước đây của người bệnh.
  • Người mắc chứng bệnh người già này có xu hướng dần như những đứa trẻ, khi mất nhận thức họ bắt đầu trở lại tò mò với những vật dụng, vậy nên hạn chế các vật sắc dọn, duy trì một không gian sống tối giản nhất tránh các vật dụng nguy hiểm khỏi tầm tay người bệnh, hạn chế cả các ổ điện.
  • Hằng ngày bên cạnh giúp đỡ chúng ta cũng nên cố gắng nói chuyện, hướng dẫn nhẹ nhàng người bệnh những việc cá nhân đơn giản như mặc quần áo. Nên chọn những quần áo liền, đơn giản có thể hướng dẫn người bệnh dễ dàng hơn.

Tăng huyết áp - Bệnh người già thường gặp

bệnh huyết áp ở  người già

Huyết áp là lực tác động bằng cách lưu thông máu vào thành động mạch của cơ thể, các mạch máu chính trong cơ thể. Tăng huyết áp là khi huyết áp quá cao. Tăng huyết áp được chẩn đoán khi được đo vào hai ngày khác nhau, chỉ số huyết áp tâm thu ở cả hai ngày là 40140 mmHg hoặc chỉ số huyết áp tâm trương ở cả hai ngày là ≥ 90 mmHg. 

Một số triệu chứng thường gặp đó là đau đầu vào buổi sáng sớm, chảy máu cam, nhịp tim không đều, thị lực giảm suốt và ù tai. Tăng huyết áp nặng còn có thể gây ra mệt mỏi, buồn nôn, nhầm lẫn, lo lắng, đau ngực và run cơ. Tăng huyết áp có thể nói là một "kẻ giết người thầm lặng". 

Tuy nhiên, hầu hết những người bị tăng huyết áp nhẹ chưa biết về các vấn đề này vì khi còn nhẹ không có dấu hiệu cảnh báo hay triệu chứng nào đối với bệnh người già tăng huyết áp thời gian đầu. Chính vì vậy, chúng ta nên dành thời gian đưa người thân là người cao tuổi đến các cơ sở y tế để kiểm tra và đo huyết áp thường xuyên, theo định kỳ để dễ dàng đề phòng hơn cả. Bởi đó là cách duy nhất và huyết áp đo được là nhanh chóng và không đau. Đối với các gia đình có điều kiện, cũng có thể tự đo huyết áp của mình tại nhà bằng các thiết bị tự động. 

Khi căn bệnh người già này trở nên nặng  có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho tim. Huyết áp tăng, áp lực quá mức có thể làm cứng động mạch, làm giảm lưu lượng máu và oxy đến tim. Gây ra các cơn đau thắt ngực, đáng lo ngại hơn là suy tim khi tim không thể bơm đủ máu và oxy đến các cơ quan quan trọng khác của cơ thể. Nặng nhất có thể gây ra hiện tượng đột quỵ.

Cũng giống như những căn bệnh khác, để chăm sóc người già bị cao huyết áp chế độ ăn uống khoa học và luyện tập thể dục thể thao mỗi ngày chính là cách chăm sóc sức khỏe đối với những người mắc bệnh người già đơn giản và hiệu quả nhất. Đặc biệt đối với “tăng huyết áp” ta cần lưu ý một số chi tiết cụ thể như sau:

  • Giảm lượng muối xuống dưới 5gram mỗi ngày
  • Ăn thật nhiều trái cây và rau quả tươi, các loại hạt.
  • Tránh sử dụng các chất kích thích như thuốc lá, bia , rượu,..
  • Hạn chế ăn thực phẩm chứa nhiều chất béo, các món chiên, ráng.

Bệnh người già tiềm ẩn đầy bất ngờ - Đột quỵ    

bệnh đột quỵ ở người già

Đột quỵ, căn bệnh người già xảy ra bất ngờ với rất nhiều gia đình, đã có rất nhiều gia đình không phát hiện người bệnh kịp thời gây nên những điều đáng tiếc, nhất là trong những năm gần đây bởi đột quỵ cần phải cấp cứu y tế gấp và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Hành động sớm có thể làm giảm tổn thương não và các biến chứng khác.

Đột quỵ xảy ra khi nguồn cung cấp máu cho một phần não của bạn bị gián đoạn hoặc giảm, ngăn không cho mô não lấy oxy và chất dinh dưỡng. Các tế bào não bắt đầu chết trong vài phút. Một số triệu chứng của đột quỵ thường xảy ra, đó là: 

  • Bạn có thể bị tê đột ngột, yếu hoặc liệt ở mặt, cánh tay (thường sẽ bị liệt 1 bên) hoặc chân hay một bên miệng của bạn có thể rủ xuống khi bạn cố gắng mỉm cười.
  • Đột nhiên bị mờ hoặc mờ mắt ở một hoặc cả hai mắt hay thấy đôi hình ảnh.
  • Đau nhức đầu đột ngột, dữ dội, có thể đi kèm nôn mửa, chóng mặt
  • Dễ vấp ngã, mất thăng bằng kèm theo cảm thấy chóng mặt đột ngột.

Đột quỵ là một căn bệnh người già có thể bất ngờ xảy đến với bất cứ ai và nó chính là một biến chứng của một số căn bệnh mãn tính khác (phía trên). Chính vì vậy, phải thường xuyên kiểm tra sức khỏe và theo dõi những căn bệnh người già khác bên một lối sống lành mạnh:

  • Kiểm soát huyết áp cao hay còn gọi là bệnh tăng huyết áp.
  • Giảm lượng cholesterol và chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống của bạn.
  • Bỏ sử dụng các chất kích thích thuốc lá
  • Quản lý bệnh tiểu đường. 
  • Điều trị chứng rối loạn giấc ngủ, chứng bệnh khiến bạn ngừng thở trong thời gian ngắn liên tục trong khi ngủ. Đây cũng là chứng bệnh dễ gây nên tử vong nhất khi đột quỵ xuất hiện. 

Đặc biệt, khi bị đột quỵ, mọi người cũng cán có cách chăm sóc người bị tai biến một cách hợp lý

Trên đây là 5 căn bệnh người già thường gặp ở người cao tuổi, hy vọng với bài viết này bạn sẽ có thêm một vài kiến thức căn bản qua các triệu chứng, cách đề phòng về 5 căn bệnh phổ biến hiện nay để có thể chuẩn bị cũng như đưa ra được những cách chăm sóc cần thiết nếu không may người thân mình mắc phải.